Sıkça sorulan sorular
Kesin bir soru, kesin bir yanıtı hak eder.
Muhasebe ve yönetim, Vergi, Şirket kuruluşu, Denetim ve iç kontrol, İşletme danışmanlığı, Eğitim ve koçluk, Fransa–İsviçre sınır ötesi çalışanlar: yedi alan, her biri en sık sorulan sorularıyla.
Fransa–İsviçre sınır ötesi çalışanlar
Vergi rejimimi değiştirmeden Fransa'dan ne kadar uzaktan çalışabilirim?
1 Ocak 2026'dan itibaren bir sınır ötesi çalışan, geçici görevler dâhil olmak üzere yıllık çalışma süresinin %40'ına kadar Fransa'dan uzaktan çalışabilir; geliri Fransa'da vergilendirilebilir hâle gelmez. Bu eşiğin aşılmasının kesin sonuçları durumunuza bağlıdır ve sizinle birlikte doğrulanmayı hak eder.
Büro, sınır ötesi çalışanlara İsviçre'de iş arayışlarında da destek veriyor mu?
Evet, istenen destek düzeyine göre birkaç biçimde: profile en uygun kanton ve faaliyet alanı üzerine tek seferlik yönlendirmeden, bir başvuru stratejisini, işe başlamadan önce statü sorularının açıklığa kavuşturulmasını ve öngörülen işverene veya kantona göre rejim farklarının değerlendirilmesini içeren daha kapsamlı bir desteğe kadar.
Bir sınır ötesi çalışana hangi sağlık sigortası rejimi uygulanır?
İsviçre sosyal güvenlik rejimine bağlı bir sınır ötesi çalışan, sağlık teminatı için Fransız ve İsviçre rejimleri arasında bir seçim hakkına sahiptir; bu hak, faaliyetin başlamasından sonra belirli bir süre içinde kullanılmalıdır. Seçim, durum değişikliği dışında ilke olarak kesindir.
Düzenli olarak uzaktan çalışırsam G izni geçerli kalır mı?
Evet, G izni Fransa'daki asıl konuta haftada en az bir kez dönmeyi gerektirdiği ölçüde — bu koşul, %40 eşiğine uyan bir uzaktan çalışmayla büyük ölçüde bağdaşır.
Fazla kesilen kaynak vergisini nasıl geri alabilirim?
Kaynak vergisi, mükellefin gerçek durumunu dikkate almayan standart bir tarifeye göre kesilir: aile yükü, fiilî mesleki giderler, üçüncü sütun. Durumunuzun incelenmesi çoğu zaman bu tarife ile gerçek vergilendirmeniz arasında bir fark ortaya çıkarır ve süresi içinde verilen bir düzeltme talebi, o zaman önemli tutarların geri alınmasını sağlayabilir. Ertesi yılın 31 Mart'ı olarak belirlenen başvuru süresi hiçbir telafiye izin vermez.
%40 eşiği sosyal sigortalarım için de geçerli mi?
Hayır, ve bu, konunun en pahalıya mal olan karışıklığıdır. %40 eşiği VERGİSELDİR. Sosyal güvenlik tarafında üç bölge vardır: %25'in altında uzaktan çalışmada yapılacak bir şey yoktur; %25 ile %50 arasında İsviçre'de bağlı kalırsınız ancak A1 belgesi zorunlu hâle gelir ve bunu talep eden işverendir; %50'den itibaren bağlılık Fransa'ya geçer ve İsviçreli işveren orada prim öder. Sonuç: %45 uzaktan çalışan bir sınır ötesi çalışan vergisel olarak ihlal içinde, sosyal olarak kurallara uygundur. Her iki tespit aynı anda doğrudur.
Ben Nyon'da çalışıyorum, komşum Cenevre'de. Neden aynı yerde ödemiyoruz?
Çünkü bir kanton sınırının iki yanında iki farklı metin uygulanır. Vaud, 11 Nisan 1983 anlaşmasına tabidir: vergi Fransa'da ödenir ve ikamet belgesi kendisine verildiği andan itibaren işveren hiçbir kesinti yapmaz. Cenevre, 1966 sözleşmesine tabidir: vergi her ay İsviçre'de kaynakta kesilir. Bu bir mesafe meselesi değil, bir metin meselesidir.
Fransa'da tek bir görev günü statümü kaybettirebilir mi?
1983 anlaşması rejiminde evet. Görevlerinizin aşan bölümü Fransa'da geçirilmiş tek bir gün dahi içeriyorsa, sınır ötesi çalışan statüsü tamamen düşer. Üçüncü ülkelerdeki görevler yıllık bir sınır içinde kapsam altında kalır. Bu, ancak tarhiyat sırasında keşfedilen türden bir ayrıntıdır.
Muhasebe ve yönetim
Muhasebe belgelerimi hangi sıklıkla göndermeliyim?
Aylık gönderim önerilir: nakit akışını gerçek zamanlı izlemeye, KDV'yi önceden öngörmeye, dönem sonunda birikmeyi önlemeye ve maliyetleri denetim altında tutmaya olanak verir. Sınırlı sayıda belge üzerinde her ay yapılan bir mutabakat, birkaç ayın toplu olarak toparlanmasından çok daha az iş gerektirir. Düşük hacimli bir faaliyet için üç aylık gönderim mümkün kalır, ancak sonuçlar üzerindeki görünürlüğü geciktirir.
Hangi kanıtlayıcı belgeleri, ne kadar süre saklamalıyım?
Bir muhasebe işlemini kanıtlayan tüm belgeler — faturalar, banka ekstreleri, sözleşmeler, bordrolar — İsviçre'nin defter tutma kurallarına uygun olarak, kâğıt ya da elektronik biçimde on yıl saklanmalıdır. Elektronik faturalar ayrıca bu süre boyunca okunabilir ve değiştirilemez kalmalıdır.
Serbest çalışansam tam bir muhasebe tutmak zorunda mıyım?
Bu, cironuza bağlıdır. Belirli bir eşiğin altında gelir ve giderlerin basitleştirilmiş bir muhasebesi yeterlidir. Üzerinde ise bilanço ve gelir tablosuyla tam bir muhasebe zorunlu hâle gelir. Kesin eşiğin ve sizin durumunuza uygulanışının birlikte doğrulanması yerinde olur.
Yıllık kapanış somut olarak nedir?
Kapanış, cari bir muhasebeyi yıllık hesaplara dönüştüren işlemdir: gider ve gelirlerin dönemselleştirilmesi, amortismanlar, karşılıklar, ardından bilanço ile gelir tablosunun hazırlanması. Aynı zamanda işletmenin vergi beyannamesinin hazırlandığı andır.
Muhasebem birkaç mali dönem geride kalmışsa ne olur?
Muhasebenin toparlanması her zaman mümkündür, ancak kapsamı ilgili dönem sayısına ve mevcut belgelerin durumuna göre büyük ölçüde değişir. Bir vergi incelemesi, bir kredi başvurusu ya da bir kapanış süresi yaklaşıyorsa aciliyet aynı olmaz. Başlangıç noktası her zaman, yapılacak işi tahmin etmeden önce mevcut olanın envanterini çıkarmaktır.
Vergi
Ücretli çalışan olarak hangi indirimleri talep edebilirim?
Mesleki giderler — ulaşım, yemek, işle ilgili sürekli eğitim —, üçüncü sütuna yapılan katkılar, sağlık sigortası primleri ve bazı çocuk bakım giderleri genellikle indirilebilir. Kesin tutarlar ve koşullar kantona göre değişir: beyannamenizin gözden geçirilmesi hiçbir indirimin unutulmadığından emin olmayı sağlar.
Doğrudan federal vergi ile kanton ve belediye vergisi arasındaki fark nedir?
Doğrudan federal vergi İsviçre'nin tamamında aynıdır ve toplam vergi yükünün görece küçük bir bölümünü oluşturur. Buna karşılık kanton ve belediye vergisi kantondan kantona, hatta aynı kanton içinde belediyeden belediyeye büyük ölçüde değişir. Benzer gelirlere sahip ancak farklı yerlerde ikamet eden iki mükellef arasındaki vergi farklarının büyük bölümünü açıklayan da odur.
Menkul kıymetlerimi ve yatırımlarımı satmamış olsam bile beyan etmeli miyim?
Evet. Menkul varlıklar — hisseler, fonlar, menkul kıymet hesapları — kazanç sağlamış olsun ya da olmasın, her yıl 31 Aralık itibarıyla değeri üzerinden beyan edilir. Elde edilen temettü ve faizler gelir olarak vergilendirilir; menkul kıymetler üzerindeki özel sermaye kazançları, özel durumlar dışında ilke olarak istisnadır.
İşletmem hangi noktadan itibaren KDV'ye kaydolmalıdır?
Verginin kapsamı dışında bırakılmamış hizmetlerden elde edilen yıllık ciro CHF 100 000'e ulaştığı anda KDV kaydı zorunlu hâle gelir; bunu Federal Vergi İdaresi'ne bildirmek için otuz günlük bir süre vardır. Yeni başlayan bir işletmede bu eşik tahmin yoluyla değerlendirilir: ilk ayların cirosu on iki aya yansıtıldığında sınıra ulaşılacağı izlenimi veriyorsa, mükellefiyet faaliyetin başlangıcından itibaren uygulanır. Bu eşiğin altında kayıt gönüllü olarak mümkün kalır.
Çocuklu bir aile, tek başına yaşayan bir kişiye kıyasla nasıl vergilendirilir?
Çocuklar özel indirimlere — çocuk bakım yükü, bakım giderleri, sigorta primleri — ve kantona göre farklı bir tarifeye ya da vergi oranına hak kazandırır. Gerçek fark ikamet edilen belediyeye ve kantona büyük ölçüde bağlıdır: bireysel bir hesaplama, genel bir ilkeye göre daha güvenilir bir tablo verir.
Şirket kuruluşu
Şahıs işletmesi, Sàrl ya da SA: nasıl seçmeli?
Şahıs işletmesi hiçbir sermaye gerektirmez ve tek bir kişi tarafından yürütülen, sınırsız kişisel sorumluluk taşıyan bir faaliyete uygundur. Sàrl, tamamı ödenmiş CHF 20 000 asgari sermaye gerektirir ve sorumluluğu taahhüt edilen sermayeyle sınırlar. SA, en az CHF 50 000'i kuruluşta ödenmiş olmak üzere CHF 100 000 sermaye gerektirir ve yatırımcı ya da kurumsal bir imaj arayan projelere daha uygundur. Seçim, faaliyetin riskine, finansman ihtiyacına ve hedeflenen vergi rejimine bağlıdır.
Bir Sàrl kurmak için hangi adımlar gerekir?
Esas sözleşmenin hazırlanması, sermayenin yatırılacağı bloke bir banka hesabının açılması, kuruluş belgesinin noterce onaylanması ve ardından şirketin kantonun ticaret siciline kaydedilmesi gerekir. Sosyal sigortalara ve gerektiğinde KDV'ye kayıt, kuruluşun ardından gelir.
Serbest çalışan olarak ticaret siciline kaydolmam gerekir mi?
Yıllık ciro CHF 100 000'e ulaştığı anda kayıt zorunlu hâle gelir. Bu eşiğin altında isteğe bağlı kalır, ancak faaliyetin iş ortakları ve bankalar nezdindeki güvenilirliğini güçlendirebilir.
Bir şirketin kuruluşundan hemen sonra hangi yükümlülükler doğar?
Bir AVS kasasına kayıt, ücret koşulları yerine geldiği anda mesleki emeklilik sisteminin kurulması, Borçlar Kanunu'na uygun bir muhasebenin açılması ve KDV mükellefiyetinin değerlendirilmesi. Şirketin büyüklüğüne göre bir denetim organı atama yükümlülüğü de eklenir.
Şahıs işletmemi daha sonra Sàrl'a dönüştürebilir miyim?
Evet, faaliyet büyüdüğünde ya da kişisel sorumluluğu sınırlama ihtiyacı doğduğunda bu yaygın bir işlemdir. Malvarlığı devriyle yapılabilir; sonradan keşfedilmek yerine önceden öngörülmesi gereken özel bir muhasebe ve vergi işleyişi vardır.
Denetim ve iç kontrol
Şirketim bir denetim organına sahip olmak zorunda mı?
İlke olarak evet, her SA ve Sàrl buna tabidir. Bir istisna vardır: yıllık ortalama on tam zamanlı işten az çalışanı olan şirketlere, ortakların oybirliğiyle tanınan opting-out — bu, hesapların sermayenin yarısının kaybını göstermesi hâlinde tek seferlik bir sınırlı denetimden muaf tutmaz. Bu durum dışında, şirketin büyüklüğüne göre sınırlı ya da olağan denetim uygulanır.
Sınırlı denetim ile olağan denetim arasındaki fark nedir?
Sınırlı denetim, İsviçre KOBİ'lerinin büyük çoğunluğuna uygulanabilen hafifletilmiş biçimdir: sorumlularla görüşmelere, muhasebe belgeleri ile kanıtlayıcı belgeler arasındaki mutabakatlara ve hesapların analitik incelemesine dayanır. Ayrıntılı testler mümkün kalır, ancak belirlenen risk düzeyine göre olağan denetime kıyasla daha hedefli biçimde yapılır. Daha derinlemesine olan olağan denetim üç durumda zorunludur: halka açık şirketler, konsolide hesap hazırlama yükümlülüğü olanlar ve art arda iki mali dönemde aşağıdaki üç eşikten ikisini aşanlar — CHF 20 milyon bilanço toplamı, CHF 40 milyon ciro veya yıllık ortalama 250 tam zamanlı iş.
Opting-out nedir ve kimler yararlanabilir?
Opting-out, bir şirketin denetim organından tamamen vazgeçmesine olanak verir. Yıllık ortalama on kişiden az tam zamanlı çalışan istihdam eden şirketlere ayrılmıştır ve tüm pay sahiplerinin ya da ortakların oybirliğini gerektirir. Ancak hesapların sermayenin yarısının kaybını göstermesi hâlinde tek seferlik bir sınırlı denetimden muaf tutmaz.
Şirketim küçük olsa bile pay sahiplerim isterse sınırlı denetim yeterli mi?
Evet, tersi de vardır: sermayenin en az %10'unu temsil eden pay sahipleri, şirket yasal eşiklerin altında kalsa dahi olağan denetim talep edebilir. Buna opting-up denir.
Denetim organının yönetim kuruluna karşı rolü tam olarak nedir?
Denetim organı yönetimden bağımsızdır ve yıllık hesapların şirketin durumunu doğru biçimde yansıtıp yansıtmadığını, kanuna ve esas sözleşmeye uygunluğunu denetler. İşletmeyi yönetmez ve yönetim kararlarında sorumluluk üstlenmez: rolü dışarıdan bir bakıştır, ortak yönetim değil.
İç kontrol sistemi nedir ve zorunlu mudur?
İç kontrol sistemi, bir şirketin işlemlerini güvence altına almak için uyguladığı tüm prosedürleri kapsar: görevlerin ayrılması, çok aşamalı onaylar, kararların izlenebilirliği. Resmî olarak kurulması yalnızca olağan denetime tabi şirketler için açıkça istenir; diğerleri için denetim organı bunu değerlendirmesinde dikkate alır, ancak bu denli kapsamlı bir belgelendirme talep etmez.
Sınırlı denetim yapan bir büro neden yine de iç kontrolle ilgilenir?
Güçlü bir iç kontrol, hesaplardaki hata veya usulsüzlük riskini azaltır; bu da denetimin kendisini kolaylaştırır ve kısaltır. Resmî bir zorunluluk olmasa da, bunu incelemek sınırlı denetime yönelik ciddi bir yaklaşımın parçasıdır ve hesapların yalnızca aritmetik doğrulamasının ötesine geçer.
KOBİ'lerin iç kontrolündeki en sık rastlanan zayıflıklar nelerdir?
Bir harcamayı yapan kişi ile onu onaylayan kişi arasındaki ayrımın bulunmaması, ödeme araçlarına denetimsiz erişim ya da manuel kayıtlarda denetim izinin olmaması en sık görülenlerdir. Belirlendikten sonra düzeltilmesi kolay noktalardır, ancak içeriden nadiren görülür.
İç kontrolün denetimi, hesapların denetiminden bağımsız olarak istenebilir mi?
Evet. Bir işletme, yasal bir denetim görevi kapsamında olmaksızın iç süreçlerinin bir değerlendirmesini isteyebilir: bir fon toplama öncesinde, bir yönetim değişikliğinde ya da yalnızca prosedürlerinden daha hızlı büyümüş bir örgütlenmeyi güvence altına almak için.
İç kontrol hangi sıklıkla yeniden gözden geçirilmelidir?
Kapanışla bağlantılı yıllık bir gözden geçirme, mevcut prosedürlerin hâlâ işletmenin gerçekliğine karşılık gelip gelmediğini doğrulamayı sağlar. Kilit bir görevde personel değişikliği, hızlı bir büyüme ya da yeni bir ödeme aracının devreye alınması da, olağan takvimden bağımsız olarak tek seferlik bir gözden geçirmeyi haklı kılan anlardır.
İşletme danışmanlığı
Tek başına karar vermek yerine ne zaman dış danışmanlığa başvurmalı?
Bir karar yapıyı kalıcı biçimde bağladığı anda: hukuki statü değişikliği, ücretlendirmenin yeniden düzenlenmesi, bir ortağın girişi veya çıkışı, işletmenin devri. Dışarıdan bir bakış, varsayımların olmuş bitmiş hâle gelmeden, düzeltmelerin hâlâ kolay olduğu bir aşamada doğrulanmasını sağlar.
Bir ortağın şirketten çıkışı nasıl hazırlanır?
Paylarının değerinin belirlenmesini, çıkış biçiminin tanımlanmasını — şirket tarafından geri alım, diğer ortaklar tarafından alım ya da üçüncü bir kişiye devir — ve işlemin vergisel sonuçlarının önceden öngörülmesini gerektirir. Kesin tutar ve vergisel işlem yapıya büyük ölçüde bağlıdır ve ayrı bir analizi hak eder.
Ücretlendirmeyi optimize etmek ile vergisel risk almak arasındaki fark nedir?
Optimize etmek, yasal çerçeve içinde ücret, temettü ve emeklilik arasındaki en etkili dağılımı seçmek demektir. Risk, bu dağılımın artık gerçek bir ekonomik gerekçesi kalmadığında ortaya çıkar: vergi idaresi o zaman kurgunun bir bölümünü yeniden nitelendirebilir. İkisi arasındaki sınır olay bazında değerlendirilir.
Bir işletmenin devri, aile içi olsun ya da olmasın, nasıl önceden planlanır?
Devir ideal olarak birkaç yıl önceden hazırlanır: işletmenin değerlemesi, aile içi devir, yöneticiler tarafından satın alma ya da üçüncü kişiye devir arasında seçim ve işlemin vergisel yapılandırılması. Öngörü süresi ne kadar uzunsa, vergisel ve hukuki seçenekler o kadar açık kalır.
Tek seferlik bir danışmanlık anlamlı mı, yoksa düzenli bir görev mi gerekir?
İkisi de vardır ve farklı ihtiyaçlara karşılık gelir: tek seferlik danışmanlık, sınırları belirli tek bir karara uygundur; düzenli destek ise belirli bir dönemde birbirini izleyen birden fazla karar olduğunda anlamlıdır. Biçim, sorunun niteliğine göre seçilir, varsayılan olarak değil.
Eğitim ve koçluk
Eğitimler yöneticilere mi, ekiplere mi, yoksa her ikisine mi yöneliktir?
Her ikisine, farklı biçimlerde. Bazı eğitimler teknik bir konuda — muhasebe, vergi, denetim — bireysel yetkinlik artışını hedefler; bazıları ise liderlik ya da uyum konularında tüm bir ekibe yöneliktir. Biçim, hedef kitleye ve amaca göre ayarlanır.
Muhasebe veya vergi eğitimi yeni başlayanlara mı yoksa profesyonellere mi yöneliktir?
Her iki kitle de mümkündür, ancak içerik tamamen farklıdır: giriş eğitimi temellerde bağımsızlığı hedefler, ileri düzey eğitim ise zaten sağlam bilgilerin güncellenmesini. Düzey her zaman eğitimden önce belirlenir, eğitim sırasında değil.
Özel tasarlanmış bir eğitim somut olarak nedir?
Genel bir materyal yerine gerçek bir durumdan yola çıkılarak kurulan bir eğitimdir: kullanılan örnekler, belgeler ve uygulamalar katılımcıların somut faaliyetini yansıtır; bu da öğrenilenleri günlük işe doğrudan aktarılabilir kılar.
Bireysel koçluğun büronun mali müşavirlik hizmetleriyle bir ilgisi var mı?
Koçluk, muhasebe veya vergiyle doğrudan ilgisi olmayan liderlik ya da örgütlenme konularını ele alabilir. Ancak yönetim kararlarına — yetki devri, bir ekibin yapılandırılması, mali kısıt altında karar alma — dokunduğunda, büronun çifte uzmanlığı iki boyutu ayrı ayrı ele almak yerine birbirine bağlamayı sağlar.
Şirket içi bir eğitim süre ve biçim olarak nasıl yürür?
Biçim, amaca ve ekibin uygunluğuna göre kısa ve hedefli bir oturumdan birkaç toplantıya yayılan bir desteğe kadar değişir. Süre ve ritim, standart bir biçimle değil, başlamadan önce müşteriyle birlikte belirlenir.
Birlikte çalışmak
Büroyla ilk görüşme nasıl yürür?
Genellikle otuz dakika kadar süren bir ilk görüşme, durumunuzun ve aradığınızın anlaşılmasını sağlar ve zaten aklınızda olan soruları sorma fırsatı verir. Bundan kendiliğinden hiçbir taahhüt doğmaz: büronun ihtiyacınıza yanıt verecek durumda olup olmadığını ve hangi biçimde olacağını belirlemeye yarar. Talebiniz zaten netse bu görüşme zorunlu değildir: teklif talebi formu, rakamlı bir öneri için gerekli unsurları doğrudan iletmeye olanak verir. Ve ihtiyacınız birkaç belirli soruyla sınırlıysa, bu görüşme kimi zaman daha geniş bir göreve gerek kalmadan onları yanıtlamaya yetebilir.
Ücretler nasıl belirlenir?
Büro bir fiyat listesi yayımlamaz: görünürde aynı büyüklükte iki dosya çok farklı iş gerektirebilir. Durum öğrenildikten sonra, ilk görüşmenin ardından rakamlı ve yazılı bir öneri hazırlanır.
Yıl içinde sorun yaşamadan mali müşavirlik bürosu değiştirebilir miyim?
Evet, bu yaygın bir adımdır. Önceki vekilin dosyayı devretmesini — hesaplar, kanıtlayıcı belgeler, idarelerle yazışmalar — gerektirir ve sürtüşmeleri azaltmak için ideal olarak kapanış ya da beyan dönemlerinin dışında planlanır.
Büro yalnızca Nyon-Lozan-Cenevre bölgesindeki müşterilerle mi çalışıyor?
Büro Rolle'de bulunur ve bu bölgeyi iyi tanır, ancak işin büyük bölümü uzaktan yapılır: belge alışverişi, görüntülü görüşme, elektronik imza. Müşterinin bulunduğu yer başlı başına bir engel değildir.
İlk randevudan önce hangi bilgileri hazırlamalıyım?
Bu konuya bağlıdır, ancak genel olarak: mevcut durumunuzu anlatan belgeler — hesaplar, son vergi beyannamesi, şirket esas sözleşmesi, duruma göre iş sözleşmesi — ve talebi neyin doğurduğuna dair net bir fikir. Gerisi görüşmenin kendisinde netleşir.
Sorunuz burada yok. Bize yazın. Ya da bir teklif isteyin.